Cerddor yn parhau i gadw’r curiad yn dilyn ataliad y galon diolch i gyd-ymatebwyr meddygol

Eddy Gartry (canol gyda gitar) gyda'i ffrind a chyd-gerddor Lydia Homer (canol) gyda'r criw tân o Lanfyllin a wnaeth gynhorthwyo i achub bywyd Eddy
Eddy Gartry (canol gyda gitar) gyda'i ffrind a chyd-gerddor Lydia Homer (canol) gyda'r criw tân o Lanfyllin a wnaeth gynhorthwyo i achub bywyd Eddy.

MAE cerddor poblogaidd yn parhau i gadw’r curiad yn dilyn dioddef ataliad y galon, diolch i griw tân ac achub ym Mhowys wledig. 

Tîm o ymladdwyr tân wrth gefn o Lanfyllin, sydd hefyd yn gweithredu fel              Cyd-ymatebwyr ar ran Gwasanaeth Ambiwlans Cymru, oedd y cyntaf i gyrraedd lleoliad ataliad y galon yn eu pentref. 

Gan roi eu hyfforddiant a’u hoffer ar waith llwyddodd y tîm o chwech i adfywio’r claf 73 oed, Eddy Gartry, yn llwyddiannus. 

Dywedodd Kevin Williams o Wasanaeth Tân ac Achub Canolbarth a Gorllewin Cymru, y swyddog mewn gofal y prynhawn hwnnw: “Fe wnaethom ni dderbyn yr alwad ac roedd yr argraffydd yn dweudu Cyd-ymateb – dyna sut rydym ni’n gwybod mai argyfwng meddygol ydi o yn hytrach na thân. 

“Fe wnaethom fynd i’r cyfeiriad ond nid oedd modd i ni fynd â’r injan dân i lawr y stryd oherwydd bod ceir wedi parcio yno, felly roedd rhaid i ni redeg i lawr y stryd. 

“Roedd cymydog y tu allan yn chwifio’i freichiau i gael ein sylw, a phan aethom ni i mewn roedd dynes ar y ffôn efo’r ystafell reoli yn cael cyfarwyddiadau sut i wneud adfywio cardio-pwlmonaidd. 

“Roedd hi’n teimlo dan bwysau, ond dydi hynny ddim yn syndod o gofio’r sefyllfa. 

“Aeth y criw at y claf efo’r diffibrilydd ar unwaith a’r offer arall rydym ni’n ei ddefnyddio a dechrau cywasgiadau ar y frest tra roedd dau arall yn paratoi’r diffibrilydd. 

“Fe wnaethon nhw roi’r diffibrilydd arno, a’r cyfarwyddiadau oedd rhoi sioc iddo, ac fe wnaethon nhw hynny dair gwaith. Yn fuan wedyn hynny roedd y peiriant yn rhoi cyfarwyddiadau i ni gario ymlaen efo cywasgiadau ar y frest.

“Roedd yn dod yn fwyfwy ymwybodol erbyn hynny, ac wrth iddo wneud hynny cyrhaeddodd y criw ambiwlans a chymryd drosodd. 

“Yn aml mewn sefyllfaoedd o’r fath nid yw’n newyddion gwych, ond er eu bod dan bwysau roedd y dynion i gyd yn teimlo’n falch ohonynt eu hunain pan aethom ni’n ôl i’r orsaf, gan ein bod yn gwybod ein bod wedi helpu i achub bywyd. 

“Mae rhai ohonyn nhw’n adnabod y claf ac mae o wedi siarad efo nhw wedi’r digwyddiad.

“Mae o’n ddiolchgar iawn, ac fe wnaethon nhw waith gwych, i fod yn deg.” 

Yn dilyn rhagor o driniaeth a’i sefydlogi gan ddau griw Gwasanaeth Ambiwlans Cymru, aethpwyd â’r claf i Ysbyty Frenhinol Amwythig, lle cafodd lawdriniaeth i osod diffibrilydd mewnol yn ei galon. 

Bu yn yr ysbyty am wyth diwrnod. 

Dywedodd Eddy, sy’n byw gyda’i bartner Jenny ac sy’n parhau i fod yn gerddor proffesiynol sydd wedi chwarae gydag enwau adnabyddus fel Eric Claption a Muddy Waters dros y blynyddoedd: “Roedd hi’n ddydd Llun ac roedd gan fy mand gig y noson honno felly roedd yr un sy’n canu’r piano, Lydia, yn fy nghartref i ac roeddem ni’n eistedd yn y lolfa yn nodi pa ganeuon i’w chwarae’r noson honno.

“Dwi’n cofio dweud wrth Lydia fy mod i’n teimlo ychydig yn od, ychydig yn bennaf ysgafn, ychydig yn wan.   

“Dyna pryd wnes i syrthio ar fy wyneb ar y soffa, dim rhybudd, dim poen yn y frest, roedd o’n union fel syndrom marwolaeth sydyn. 

“Mae Lydia wedi dweud wrtha’ i bod fy anadl yn ratlo ac roeddwn i wedi rholio ar y llawr erbyn hynny.” 

Ffoniodd Lydia 999 ar unwaith, a dechreuodd bwmpio brest Eddy, wnaeth ei gadw i fynd nes i’r cymorth proffesiynol gyrraedd. 

Ychwanegodd: “Fe wnaeth y criw tân ymatebwyr cyntaf gyrraedd yn gyflym efo’r diffibrilydd a rhoi sioc i mi. 

“Dwi’n meddwl y byddwn i wedi marw hebddyn nhw.

“Dwi’n gobeithio cael ail fywyd nawr.

“Dwi’n gwybod fy mod i’n mynd yn hŷn, ond mae gen i fwy o ysbrydoliaeth nawr. 

“Yn ddiamheuaeth fel wnaeth Lydia a’r ymatebwyr cyntaf achub fy mywyd i. 

“Roedd y criwiau ambiwlans yn wych hefyd, ac fe wnaethon nhw fy nghludo i Ysbyty Frenhinol Amwythig am lawdriniaeth i osod diffibrilydd yn fy mrest fel petai’n digwydd eto gall roi sioc i mi ar unwaith. 

“Rydych chi’n meddwl eich bod chi’n anfeidrol, ac roeddwn i wedi ailddechrau ysmygu yn ystod y cyfnod clo ac er nad oeddwn i’n yfed yn ormodol roeddwn i’n gael gwydraid o win yn aml – ond mae’r holl arferion afiach hynny wedi mynd bellach, ac nid yw’n fy mhoeni o gwbl.”

Wrth drafod pwysigrwydd adfywio cardio-pwlmonaidd ac argaeledd diffibrilyddion, dywedodd Eddy: “Y mwyaf o bobl sy’n gwybod sut i wneud hyn, y mwyaf o fywydau y gellir eu hachub ac mae’n wych, yn enwedig yn y cymunedau gwledig, bod gennym ni’r gwasanaeth tân yn gweithredu fel ymatebwyr cyntaf. 

“Fedra’ i ddim diolch digon iddyn nhw a’r holl staff yn ysbytai’r Amwythig a Telford wnaeth edrych ar fy ôl a’m helpu i ddod yn ôl ar fy nhraed eto. 

Dywedodd Judith Bryce, Cyfarwyddwr Cynorthwyol Gweithrediadau (Gweithrediadau Cenedlaethol a Gweithrediadau Cymorth) Ymddiriedolaeth Gwasanaeth Ambiwlans Cymru: “Mae hon yn enghraifft rhagorol o sut y gall gweithio â chydweithwyr yn y gwasanaeth tân ac achub yn ein cymunedau gwledig gynorthwyo i achub bywydau.   

“Rydym ni’n falch iawn bod nifer o dimau ledled y wlad yn ymateb gyda ni yn awr yn achos cleifion sydd wedi dioddef ataliad y galon neu a allai fod angen cymorth yn dilyn cwymp. 

“Ar y cyd â’n rhwydwaith o Ymatebwyr Cyntaf Cymunedol ymroddgar mae’n cynorthwyo i gynyddu’r cydnerthedd mewn cymunedau ar draws Cymru a gwella’r deilliannau i gleifion. 

“Fe wnaeth y tîm yn Llanfyllin yn hynod o dda yn yr achos hwn, a dylent fod yn falch iawn.” 

Mae Eddy yn gwella’n dda ac mae ganddo lu o gigiau yn yr arfaeth yn yr haf gyda’i fand, The Big Magic Dance Band.

“Rydw i wedi cael ail gyfle,” meddai, “ac wrth i mi wella fy ffitrwydd rydw i’n edrych ymlaen at chwarae cerddoriaeth fyw eto.

“Rydw i’n lwcus fy mod i’n parhau i fedru gwneud hynny.

“Rhaid i’r sioe barhau.”